Zweibrücker Mundart Do bische platt: Die Hänn eweg vum alde Preiß!
Un jetzat gewwe endlich Ruh weje unserm Bismarck! Des war de ledschde Satz vun meiner Glosse vun vorischer Woch, un dodemit will ich heit anfange. Ich denk mer, er soll bleibe, wo er is, am Rand vum Herzochplatz. Net weil ich e großer Fan vum Eiserne Kanzler wär, awwer er steht halt mol dort seit iwwer hunnerd Johr un gehört zum Stadtbild dezu. Alla, er war e preißischer Knorzekopp un Soldat un hat gern mol e Kriesch gefiehrt, war werklich kee Demokrat, awwer wer war des domols schunn. Es war e annerie Zeit un e annerie Welt un er mittedrin. Un dass er nie bei uns in Zweebricke war: also des Argument klingt arisch hinnerpälzisch; außerdem gebt’s bei uns e Leopoldbrunne, e Napoleonsteen, e Helmholtzgymnasium un e Karlskerch – un selle Leit hann sich bei uns ah nie siehn losse.
Ich will ehrlich sinn: Ich hab e ganz persönliches Interesse an dem alde Preiß, weil ich’m viel se vedanke hab. Mei Urgroßvadder Hermann war e Berschmann an de Grub Mellin in Sulzbach un hat hinner seim Berschmannshaisje Rose gezicht. Desweje war er glei Feier un Flamm, wie er in de Zeidung lest, dass se driwwe in Zweebricke e Rosarium krien. Am Samschdaa, de 20. Juni 1814, in de Fern hat mer schunn die Säbel rassele gehört, is er mi’m Zuch iwwer Dingwert niwwer gefahr. Er hat sich in Zweebricke net ausgekennt un nohm Weesch fron misse. Awwer er war zeidisch zur Stell, wie die Prinzessin Hildegard vun Bayern des Band dorchgeschnitt un de Rosegaade eröffent hat.
Wie de Urgroßvadder no Zweebricke kumm is
Wie er am selbe Owend widder deheem war, de Urgroßvadder Hermann, hat er die Familie zammegeruf un vezählt: Ihr werres net glaawe, uff’m Weesch zum Rosegaade bin ich am Rathaus vorbeikomm, un wer steht do un begrießt mich? Nimmand annerschder wie de Reichskanzler. Der war sei großes Vorbild gewest. Wisse ner was, hat er gesaat, wann ich in Rende geh, dann ziehe mir in die scheen Stadt mit de dausend Rose un’m Bismarck.
Un er hat’s wohr gemacht, de ald Berschmann. Wie er 1922 de Grub adé gesaat hat, is er niwwer ins Reich gefahr un hat noh em Haisje gefroot. In de Landauer Strooß hat er Glick gehat, un die Gewerbefraa Anna Süß hat’m fer 20 000 Goldmark ihr Haus mit de Nummer 108 vekaaf. Dort hat de Urgroßvadder mit seiner Fraa, die ah Anna geheeß hat, gewohnt, bis die zwee 1940 korz nonanner gestorb sinn. Drei Johr später bin ich gebor worr un glei dort ingezoo. Un do hat de Bismarck in Uniform un Grienspan noch immer vorm Rathaus gestann un steht dort noch heit. Un desweje Hänn eweg vum alde Preiß.