Mundart-Kolumne Do bische platt: De klenne Exe is unser Pompeji

In der Zweibrücker Innenstadt gab es 1860 genau 104 Gaslaternen.
In der Zweibrücker Innenstadt gab es 1860 genau 104 Gaslaternen.

Ah im neije Johr sinn die Daache noch arisch dunkel, un es kommt mer so vor, als wäre se weje dem Corono noch e bissje duschderer. Beim Friehstick musche Licht anhann, wann de die Budder un de Käs finne odder die Zeidung lese willsch. Un owens, wann de nochmol mi’m Hund rausmusch, brauchsche die Daschelamp. Nee, die do Johreszeit is nix fer mich. Un an de Feierdaa, die uns iwwer die Finschdernis eweg helfe sollde, hasche ah kee reschde Freid gehat, weil die Feierowendschöppcher vebott ware.

Ah die Stadtwerke kämpfe geje die Finschdernis an. Am Schlossgaadeweesch hann se noch im alde Johr drei neije Laderne uffgestellt. Wie se die Gräbcher fer’s Kabel gegrab hann, hab ich des gemacht, was mir Rendner am allerliebschde mache: de annere beim Schaffe zugucke. Des gebt’s doch net, hat enner vun denne Männer gescholl, was do im Bodde fer e Krembel leit: roschdische Röhre, alde Emer, faule Bretter, mer kennt menne, do wär mol e Müllkipp gewest. Ei do leije ner gaa net so vekehrt, hab ich gesaat, de ganze Klenne Exe is prakdisch des Pompeji vun Zweebricke. Was soll dann des heeße, hat der mit de Schipp gefroot, es Pompeji vun Zweebricke?

Uffgefillt mi’m alde barocke Zweebricke

Ei bassen uff, hab ich erklärt, wie unser scheenes Städtche im März finfeverzich in Grund un Boddem gebombt worr is, do war die ganz Innestadt e enzischer großer Trimmerhaufe. Wie mer dann angefang hat, die Stroße freisemache un die Ruine absedraan, do hat mer denne ganze Schutt uff Lore gelaad un mi’m Trimmerbähnche do her gefahr, weil do Platz war. So hat mer de Klenne Exe ungefähr annerdhalb Meder hoch mi’m alde barocke Zweebricke uffgefillt. Un die historische Hinnerlassenschaft grabe ihr jetzat widder aus. So wie mer mol des antike Pompeji drunne am Vesuv ausgegrab hat un noch immer dran grabt. Hanner des vestann? Sie hann de Kopp geschiddelt un weider gebuddelt. Ich hab iwwerleet, ob ich ne noch vezähle soll, wie in unsrer Stadt die elektdrische Stroßelampe die Gasfunzle ersetzt hann. Awwer ich wollt die Männer net weider bei de Arwed störe. Eich kann ich’s jo vezähle, ihr hann doch noch e bissje Zeit.

Vunn Anfang unn Ende der Gasfunzel

Also angefang hat’s bei uns mit de Gasladerne im Johr 1860, un zwar mit genau 104 Stick, die in de Innestadt owends dorch e Lambeanzinder angezind worr sinn. Unn schunn ball hat die Stadt ihr eischenes Gaswerk kriet. Erschd um die Wende zum 20. Johrhunnert hat’s die erschde elekdrische Stroßelambe gebb. Awwer noch bis zu de Bombadierung im März finfeverzich hann in unsere Stroße newe iwwer 500 Stromlambe noch knapp 200 Gasfunzele geleicht, uff die mer erschd beim Widderuffbau vezichd hat.

So genau hanner’s net wisse wolle? Aller, mer weeß nie, fer was mer’s brauche kann.

x