Zweibrücker Mundart Es heeßt net pinkele, sonnern austrede

Wolfgang Ohler
Wolfgang Ohler

Vor korzem hat die draurisch Nachricht do in de RHEINPFALZ geschdann: De Martin Graff lebt nimmie! Ich bin in de Dood veschrock, wann ich des so saan derf. Net weil de Martin mei Johrgang gewest is, sonnern weil er noch so lewendisch war wie e Junger. Mir werre ne arisch vemisse, de freindliche Gedankeschmuggler, wie er sich selbert genennt hat. Des heeßt, des “freindliche“ hab ich dezu geduun, weil er werklich e Freind war, vun jedem und allem: e Freind von seine Lansleit, de Elsässer, genau so wie vun uns Deitsche driwwe iwwer de Grenz, e Freind vum Elsässer Platt, vum Französische un ah vum Hochdeitsche, un in alle Sproche hat er sei Versjer un sei Gedanke uffgeschribb. Des Wort „Grenz“ hat er iwwerhaupt net gekennt, net uff de Landkaad un net im Kopp. Er hat sich sogaa mit de Lothringer guud veschdann, un des is fer e Elsässer net selbveschdännisch. Alla, die zwee frozzele sich so wie mir Pälzer mit de Saarlänner, un es heeßt jo: „Was sich liebt, des neckt sich“. Se necke, des war em Martin sei Hobby un sei großie Kunschd, un ich bin sicher, er hat dort owwe e Ehreplatz neewem Paul Münch kriet.

Er war ah mei Freind gewest, de Martin Graff, wann er„s ah net gewisst hat. All minanner, die in zwee Sprache denke un schreibe, sinn mei Freinde. Un dass mei Großvadder Karlemann im grumme Elsass gebor un domit e Lothringer war, stört de Martin sicher ah net.

Dodebei gebt„s e englisches Sprichwort, des heeßt: „Wer zwee Sprache sprecht, der is e Schurk“. Alla, die Englänner. Gemennt is wohl, dass mer kemm traue kann, der kee rischdischie Heimat hat. Die Mundart is jetzat awwer nix anneres wie die gesproch Heimat. Es is jo ah unser erschdie un unser Muddersproch, die mer deheem in de Kisch un drauß uff de Stroß gelernt hann. Es Hochdeitsche is unser erschdie Fremdsproch gewest, die mer uns in de Schul beigebrung hat. In de Volksschul, wie„s domols geheeß hat, hammer awwer kee Schlää kriet, wammer in de Volkssproch geredd hann. Un dodezu weeß ich e scheenes Geschichdche, des ich neilich schunn mol vezählt hab, do ware awwer ihr net all debei. Un jetzat vezähl ich„s ah fer de Martin Graff:

In enner vun de erschde Schdunne in de Alleeschul hat mei Freind Achim de Finger geschdreckt: Frollein, ich muss arisch pinkele, ich hall„s nimmie aus! Es Frollein Wolf hat schdreng geguckt un gesaat: Achim, das heißt nicht pinkele, das heißt austreten. Mir hann uns all angeguckt: austrede, was is dann des fer e komisches Wort? Do hat unser Frollein grad noch die Kurv kriet: Dann dummel dich, Achim, bevor de in die Hose pinkelsch!

x