Mundart-Kolumne: Do bische platt
E Auszeit vun Heilisch Owend bis zu de drei Könische
Ich hab eich ledschd Woch vezählt, wie mer zwische de Johre beim Bruno unser Feierowendschöppche gedrunk hann. Es Fienche, em Bruno seins, hat mich anschließend gefroot, was des se bedeide hät, es gäb doch ganix zwische Silveschder un’m 1. Januar. Desweje will ich heit erkläre, was dodemit gemennt is: zwische de Johre. Nämlich die Daache zwische Heilisch Owend un’m Drei-Könischs-Daa.
Des geht dodruff serick, dass mer frieher bei uns zwee Kalenner gekennt hat: die Kadolische hann nohm Gregorianische gerechent, denne de Pabschd Gregor erfunn hat, die Prodeschdande nohm Julianische, un beim erschde hat’ Johr am 24. Dezember angefang, beim annere am 6. Januar. Es kann ah annerschder rum gewest sinn, so genau weeß ich des ah net. Jedenfalls hat mer die Zeit do dezwische halt so genennt. Des war also so e Art Auszeit, will ich mol saan, des alde Johr schunn rum, es neije noch net rischdich do. E Zwischejohr, mit dem mer nix so recht hat anfange kenne.
Un desweje hat fer die Daache ah net die ald Ordnung fers Johr iwwer gegoll. Ihr misse wisse, dass die Leit frieher, vor allem uff’m Land, die Woch genau ingedeelt hann; jeder Daa war fer was anneres guud:
Am Mondaa wäschd mer Kleeder
un bischelt e Daa schbäder.
Am Mittwoch werd genäht
bis in de Owend schbät.
Dunnerschdaas werd iwerall
morjens Wochemarkt gehall,
Quetsche, Eier, Ringeloo,
alles was de brauchsch, is do.
Am Freidaa backt mer Brot
do gebt’s kee Hungersnot.
Am Samschadaa werd gekehrt,
weil des sich so gehört,
ich schmeiß de ganze Dreck
grad iwwer Nochbars Heck.
Am Sunndaa in de Kerch,
do sing ich wie e Lerch.
Un noh de ledschde Node
gebt’s Klös mit Sauerbrode.
Aller, des ware Zeide, wo die Hausfraue halt noch viel zamme geschafft hann. So hann se sich am Waschdaa am Bach getroff un die Wäsch genbleicht; doher de Name Bleecherbach. Un so hat eewe alles sei Ordnung gehat un mer is net err worr. Heitsedaas dääd mer sich scheen bedanke, wammer de ganze Daa bischele missd.
Awwer schunn domols hat der Wocheplan net fer die Zeit zwische de Johr gegoll. In de Daache zwische Heilisch Owend un Epiphanias hat Ruh geherrscht: Es derft net gewäsch un net gebischelt, net gebutzt un net gebackt werre, des hätt Unglick fer’s ganze neije Johr gebrung. Wann’s duschder worr is, hat mer deheem bleibe solle, vor allem die Kinnercher, weil dann die wild Jachd iwwer de Nachthimel gezoo is. Aller, hasch halt dran glaawwe misse.
Mol ehrlich: Bei dem Sauwedder in de ledschd Woch vum alde Johr bin ich ah net naus gang, sonnern hab lieber mei Gloss fer die Zeidung geschribb.